Temperatuurs wisselingen

De een heeft het altijd bloedheet, de ander koud. Met een aangename temperatuur voel je je goed, maar dat is niet altijd vanzelfsprekend. Kun jij je lichaamstemperatuur zelf regelen zodat het voor jou aangenaam voelt? Hoeveel moeite kost jou dat?

Wat is een normale lichaamstemperatuur?

Een normale temperatuur ligt rond 37° C. Daarboven heb je verhoging en je hebt koorts als je een lichaamstemperatuur hebt van 38° C of hoger. Dit zijn gemiddelde cijfers, een normale temperatuur kan voor iedereen anders zijn. Een beetje hoger of lager dan gemiddeld. Ook dat is normaal.

Mogelijke invloeden op lichaamstemperatuur

Niet alleen het weer bepaalt of je het koud of warm hebt, er zijn ook andere factoren. Ouderdom, medicijnen, de overgang en ziekten kunnen invloed hebben op je lichaamstemperatuur. En als je niet veel beweegt of kan bewegen heeft dat ook invloed.

Dat kan voor je hele lichaam zijn, maar ook voor bepaalde delen. Zo kan je lichaam een aangename temperatuur hebben, maar kunnen je handen en voeten koud zijn. Of andersom.

Het ene lichaam kan zich beter aanpassen aan grote temperatuursverschillen dan het andere, zowel ´s winters als ´s zomers. Sommigen vinden hoge temperaturen heerlijk, maar winterse kou maar niets. Anderen hebben een voorkeur voor de winter, maar een hekel aan zomerse temperaturen.

Ouderdom

Alles wat ouder wordt slijt en dat geldt ook voor je lichaam, met alle organen daarin. Als je jong bent regelt je lichaam de temperatuur vanzelf, daar hoef je niet over na te denken. Maar als je ouder wordt kan dat minder goed gaan, vaak in combinatie met andere factoren, zoals medicijnen of minder bewegen.

Medicijnen

Van sommige medicijnen is bekend dat ze ervoor zorgen dat je erg warm wordt, zoals medicijnen tegen een hoge bloeddruk, voor de schildklier, tegen migraine of allergieën. Van andere kun je koud worden: bètablokkers laten het hart trager kloppen en verminderen de doorbloeding van spieren in handen en voeten.

Overgang

Door de overgang kun je veel last hebben van temperatuurswisselingen door hormoonschommelingen.  Dat is lastig, maar het hoort erbij en het duurt (meestal) niet eeuwig. Toch kan het je leven flink beperken.

Overleg met je huisarts als je er erg veel last van hebt. Of laat je begeleiden door een overgangsconsulente. Dat is een verpleegkundige die zich heeft gespecialiseerd in de zorg voor de vrouw rondom de overgang.

Vergoeding

Een bezoek aan je huisarts is gratis en gaat niet van je eigen risico af. Aanvullend onderzoek wel.

Een overgangsconsulente wordt soms vergoed vanuit de aanvullende verzekering en daarvoor betaal je geen eigen risico. Kijk wel in de polisvoorwaarden van je zorgverzekeraar of en welke overgangsconsulenten zij vergoeden en tegen welke voorwaarden.

Op de pagina Vergoeding overgangsconsulente bij overgangsklachten 2023 zie je hoeveel welke verzekeraar vergoedt en tegen welke voorwaarden.

Ziekten

Zowel een te hoge (hyperthermie) als te lage (hypothermie) temperatuur kunnen symptomen zijn van een ziekte.

Hyperthermie

Van koorts kun je het flink warm of koud hebben. Lees op de webpaginaKoorts van Thuisarts  wat je moet doen bij koorts.

Hypothermie

Een lage lichaamstemperatuur is een temperatuur die onder 36,5 °C ligt. Toch kan dat per persoon verschillen. Voor iemand die altijd een lagere temperatuur heeft dan normaal ligt die grens iets lager, maar ondertemperatuur is niet goed.

Iemand met een veel lagere normale temperatuur heeft volgens de richtlijnen (vrijwel) nooit koorts, terwijl dat wel degelijk zo kan zijn. Je kunt dan beter kijken naar de beginwaarde op een dag en hoeveel de temperatuur daarna oploopt.

Bij een verschil van meer dan 2 °C kun je toch koorts hebben. Overleg dan met je arts wat je het beste kunt doen.

Ondertemperatuur

Een temperatuur onder 35 °C is ondertemperatuur. Het lichaam verliest dan te veel warmte en de oorzaak is niet altijd langdurig in koud weer buiten zijn. Ouderen en baby´s kunnen moeite hebben met het vasthouden van lichaamswarmte.

Hypothermie kan levensbedreigend zijn. Wacht daarom niet te lang met het inschakelen van medische hulp. Zeker niet bij baby´s en kinderen.

Thermometer

Voor het meten van je lichaamstemperatuur heb je een thermometer nodig. Kies er één die bij je past en die jij prettig vindt.

Ze zijn er in verschillende soorten:

  • Rectale thermometer (via de anus)
  • Mondthermometer
  • Voorhoofdthermometer (voorhoofd of slaap), minder betrouwbaar door omgevingsinvloeden
  • Oorthermometer
  • Contactloze thermometer (met een lichtje op het voorhoofd)
  • Speenthermometer voor baby´s en kinderen tot ongeveer 2,5 jaar (behalve bij een verstopte neus)
  • Smartwatch met thermometer

Ze meten via verschillende technieken:

  • Kwik, maar dat is sinds ongeveer dertig jaar verboden omdat het een giftige stof is.
  • Galistan, een vloeibaar mengsel van gallium, indium en tin (in plaats van kwik).
  • Infrarood, meet warmte van oppervlakken en holtes.

Weergave:

  • Analoog (aflezen in streepjes)
  • Digitaal (elektronisch)

Voor mensen die maar één hand kunnen gebruiken is een voorhoofd- of oorthermometer handig. Contactloze thermometers en speenthermometers zijn geschikt voor baby´s.

Op de webpagina Soorten koortsthermometers: zo kies je de beste staat informatie over koortsthermometers en hoe je ze het beste kunt gebruiken.